Yatırımlarda Devlet Yardımları

İlgili Mevzuat

• 11.05.2011 tarih ve 2011/1 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin 2009/1 sayılı Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (R.G. 11.05.2011/27931) 
• 30.04.2011 tarih ve 2011/1710 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar (R.G. 30.04.2011/ 27920)
• 14.04.2011 tarih ve 2011/1597 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar (R.G. 14.04.2011/27905)
• 14.07.2009 tarih ve 2009/15199 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar (R.G. 16.07.2009/27290)
• 21.10.2010 tarih ve 2010/2 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin 2009/1 sayılı Tebliğde değişiklik yapılmasına dair Tebliğ (R.G. 21.10.2010/27736)
• 18.06.2010 tarih ve 2010/1 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin 2009/1 sayılı Tebliğde değişiklik yapılmasına dair Tebliğ (R.G. 18.06.2010/27615

• 28.07.2009 tarih ve 2009/1 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (R.G. 28.07.2009/27302)
• 20.08.2009 tarih ve 2009/2 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (R.G. 20.08.2009/27325)
• Kamu Taşınmazlarının Yatırımlara Tahsisine İlişkin Usul ve Esasları Belirleyen Yönetmelik (R.G. 03.09.2009/27338)

Bölgeler ve Destek Unsurları

Yatırım desteklerinin uygulanması açısından 28/8/2002 tarihli ve 2002/4720 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında yer alan İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması- Düzey 2 bölgeleri, sosyo-ekonomik gelişmişlik seviyeleri dikkate alınarak 2009/15199 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karara ekli ek-1’de belirtilen dört gruba ayrılmıştır. Sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralamasına göre dört gruba ayrılan bölgeleri görmek için tıklayınız. Bölgesel desteklerden yararlanacak yatırım konuları her bir il grubunun yatırım potansiyeli ve rekabet gücü dikkate alınarak Karara ekli ek-2’de gösterildiği şekilde belirlenmiştir.

Karara ekli ek-4’teki listede yer alan; teşvik edilmeyecek yatırım konuları ile aranan şartları sağlayamayan yatırım konuları hariç olmak üzere, Kararın 4. maddesinde belirtilen asgarî sabit yatırım tutarının üzerindeki tüm yatırımlar, bölgesel ayrım yapılmaksızın gümrük vergisi muafiyeti ile katma değer vergisi (KDV) istisnasından yararlanırlar.

Bölgesel desteklerden yararlanacak yatırımlar, yukarıda belirtilen destek unsurlarına ilave olarak;

a) I. ve II. bölgelerde;

1. Vergi İndirimi,
2. Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği (31/12/2010 tarihine kadar yatırıma başlanılması halinde),
3. Yatırım Yeri Tahsisi,

b) III. ve IV. bölgelerde;

1. Vergi İndirimi,
2. Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği,
3. Yatırım Yeri Tahsisi,
4. Faiz Desteği,

desteklerinden yararlanabilir. Destek unsurlarına ilişkin özet tablo için tıklayınız. Yeni Yatırım Teşvik Sistemi kapsamında, bölgesel desteklerden yararlanacak yatırım konularının il, bölge ve destek tedbirleri bazında Türkiye haritası üzerinde interaktif gösterimine erişmek için tıklayınız.

Büyük ölçekli yatırımlara,

1. Gümrük Vergisi Muafiyeti
2. KDV İstisnası
3. Vergi İndirimi,
4. Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği (I. ve II. bölgelerde 31/12/2010 tarihine kadar yatırıma başlanılması halinde),
5. Yatırım Yeri Tahsisi,

uygulanabilir.

Ar-Ge ve çevre yatırımları gümrük vergisi muafiyeti, KDV istisnası ve faiz desteğinden yararlanabilir.

• Gümrük Vergisi Muafiyeti
• Katma Değer Vergisi İstisnası
• Faiz Desteği
• Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği
• Vergi İndirimi
• Yatırım Yeri Tahsisi

Müracaat Edebilecek Gerçek ve Tüzel Kişiler

Teşvik belgesi düzenlenebilmesi için gerçek kişiler, adi ortaklıklar, sermaye şirketleri, kooperatifler, iş ortaklıkları, kamu kurum ve kuruluşları (genel ve özel bütçeli kurum ve kuruluşlar, il özel idareleri, belediyeler ve kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların sermaye bileşimindeki hisse oranları %50’yi geçen kurum ve kuruluşlar) ve kamu kuruluşu niteliğindeki meslek kuruluşları, dernekler ve vakıflar ile yurt dışındaki yabancı şirketlerin Türkiye’deki şubeleri müracaat edebilir.

Kurulacak şirketler adına yapılacak teşvik belgesi talepleri dikkate alınmaz.

Sabit Yatırım Tutarı ve Asgari Kapasiteler

Yatırımın, teşvik belgesine bağlanabilmesi için asgari sabit yatırım tutarının, I.  ve II. bölgelerde yapılacak yatırımlarda 1 milyon Türk Lirası, III. ve IV. bölgelerde yapılacak yatırımlarda 500 bin Türk Lirası olması gerekmektedir. Ancak, büyük ölçekli yatırımlar, bölgesel yatırımlar ile genel teşvik sisteminden yararlanacak yatırımların 2009/15199 sayılı Karara ekli ek-2’de yer alan yukarıdaki tutarların üzerindeki asgari sabit yatırım tutarı ve/veya asgari kapasite şartlarını sağlaması gerekmektedir.

Finansal kiralama şirketleri aracılığı ile yapılacak yatırımlarda finansal kiralamaya konu makine ve teçhizatlara ait toplam tutarın her bir finansal kiralama şirketi için asgari 200 bin Türk Lirası olması gerekmektedir.

Müracaat Mercii

Teşvik belgesi düzenlenmesine ilişkin talepler Hazine Müsteşarlığına yapılır. Ancak, yabancı sermayeli yatırımlar, büyük ölçekli yatırımlar, bölgesel uygulamalar kapsamındaki yatırımlar ile Ar-Ge ve çevre yatırımları hariç olmak üzere sabit yatırım tutarı 8 Milyon Türk Lirasını aşmayan Tebliğe ekli ek-3’deki imalat sanayi yatırımları için yatırımcının tercihine bağlı olarak yatırımın yapılacağı yerdeki TOBB’a bağlı sanayi odalarına da müracaat edilebilir.

Müsteşarlığa yapılacak müracaatların; yabancı sermayeli şirket ve şubelerce gerçekleştirilecek yatırımlar için Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğüne, diğer bütün yatırımlar için Teşvik ve Uygulama Genel Müdürlüğüne yapılması gerekmektedir.

Teşvik Belgesi Düzenlenmesi için Müracaatta Aranacak Belgeler

1. Yatırımcıyı temsil ve ilzama yetkili kişilerce imzalı müracaat dilekçesi,
2. Yatırımcıyı temsil ve ilzama yetkili kişilere ait noter tasdikli imza sirküleri,
3. Tebliğe ekli ek-1’deki örneğe uygun olarak hazırlanmış her sayfası yatırımcıyı temsil ve ilzama yetkili kişilerce imzalı ve kaşeli bir nüsha Yatırım Bilgi Formu,
4. Müsteşarlığa yapılacak müracaatlarda; dörtyüz Türk Lirası tutarındaki meblağın Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdindeki muhasebe birimi hesabına yatırıldığına dair makbuzun ikinci nüshası, sanayi odalarına yapılacak müracaatlarda; yukarıda belirtilen meblağın yüz Türk Lirası tutarındaki kısmının ilgili sanayi odasının hesabına yatırıldığını gösterir makbuz nüshası ile bakiye kısmının Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdindeki muhasebe birimi hesabına yatırıldığına dair makbuzun ikinci nüshası,
5. Firmanın sermaye yapısı, sermaye miktarı ve faaliyet konuları açısından nihai durumunu gösterir Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi veya Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Sicil Gazetesi aslı veya noterden veya sicil merciinden tasdikli örneği,
6. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca Türkiye genelinde Sosyal Güvenlik Kurumuna muaccel olmuş prim ve idari para cezası borçlarının bulunmadığına veya tecil ve taksitlendirildiğine ya da yapılandırıldığına ve yapılandırmanın bozulmadığına dair Sosyal Güvenlik Kurumunun ilgili birimlerinden alınacak yazının aslı,
7. 2872 sayılı Çevre Kanununa istinaden, sadece ÇED Yönetmeliği eki listelerde yer alan“Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu Kararı veya Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir Kararı” şartı aranması gereken yatırım konuları için Çevre ve Orman Bakanlığı’ndan alınan Karar ve/veya Karara ilişkin yazı.
   

Kullanılmış Makina-Teçhizat İthali

Teşvik belgesi kapsamında, bölgesel ve sektörel kısıtlamalar gözönüne alınarak;

• İthalat Rejimi Kararı uyarınca yayımlanan 'Eski, Kullanılmış veya Yenileştirilmiş Olarak İthal Edilebilecek Maddelere İlişkin Tebliğ' hükümleri uyarınca ithali mümkün olan kullanılmış makine ve teçhizatın (karayolu nakil vasıtaları hariç),
• İthalat Rejimi Kararı uyarınca ithaline izin verilen kullanılmış makine ve teçhizatın,
• Kullanılmış komple tesisin, ithaline, proje bazında yapılacak değerlendirme sonucunda uygun görülmesi halinde izin verilebilir.
• Baskı, basım, matbaa, tekstil, hazır giyim ve konfeksiyon yatırımlarına yönelik teşvik belgeleri kapsamında makine ve teçhizat ithal edilemez.

İthal ve Yerli Makine-Teçhizat Listelerinde Değişiklik

A) İthal makina-teçhizat fiyat değişikliklerinde; %30'a kadar olan artış/azalışlarda, doğrudan gümrük idarelerince işlem yapılır. Fiyat değişikliği %30'un üzerinde olursa, liste üzerinde düzeltme yapılabilmesini teminen;

• dilekçe,
• ithal liste aslı,
• yatırım teşvik belgesi aslı veya fotokopisi

ile teşvik belgesini düzenleyen merciye müracaat edilir.

B) Yerli makina-teçhizat listesi kapsamında %30’a kadar olan artış/azalışlarda liste tadilatı yapılmaksızın KDV istisnasına ilişkin doğrudan işlem yapılabilir. %30’un üzerindeki değişikliklerde;

• dilekçe,
• yerli liste aslı,
• yatırım teşvik belgesi aslı veya fotokopisi

ile teşvik belgesini düzenleyen merciye müracaat edilir.

Yatırıma başlandıktan sonra ihtiyaç duyulan makina-teçhizat, ek ithal veya ek yerli liste onaylanmak suretiyle teşvik belgesi kapsamına alınabilir.

Teşvik Belgesinin Revizesi

Teşvik belgesinin sabit yatırım tutarında % 50’nin üzerinde meydana gelecek artış veya azalışlarda, teşvik belgesini düzenleyen mercie müracaat edilerek, teşvik belgesinin revizesi talebinde bulunulabilir. Bununla ilgili olarak:

• dilekçe (artış veya azalışın gerekçelerini de içeren)
• yatırım tutarı ve finansmanı tablosunun revize edilmiş şekli,
• yatırım teşvik belgesi aslı veya fotokopisi

ile teşvik belgesini düzenleyen merciye müracaat edilir.

Süre Uzatımı

Teşvik belgesindeki yatırım bitiş süresi, yatırıma başlanılmış olması kaydıyla belgede öngörülen yatırım süresinin en fazla yarısı kadar uzatılabilir. Bununla ilgili olarak:

• dilekçe
• yatırım takip formu (EK-5)
• yatırım teşvik belgesi aslı veya fotokopisi.

ile teşvik belgesini düzenleyen merciye müracaat edilir.

Yatırım Tamamlama Vizesi

Yatırımcıların, teşvik belgesindeki yatırım bitiş tarihini izleyen 6 ay içinde, tamamlama vizesi için Müsteşarlığa başvurmaları zorunludur. Müsteşarlık elemanları eksper olarak tayin edilebileceği gibi, ilgili Oda veya Valiliğe(Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü) de görev verilebilir. Yatırım tamamlama ekspertizi, yatırım yerinde gerçekleştirilecek fiziki inceleme ile gerçekleşen yatırım tutarı ve finansman tablosunu tesbite yönelik dosya incelemesini kapsar. Yatırımcıların, tamamlama vizesi için hazırlamaları gereken bilgi ve belgeler 2009/1 sayılı Tebliğ’de sayılmıştır.(EK:7)

Yatırımların finansmanında asgari özkaynak koşulu bulunmamaktadır.

Ayrıntılı bilgi için www.hazine.gov.tr.